مصطفى النوراني الاردبيلي

301

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

طرخون مشخصات : گياهى است پايا . ساقه آن زياد بلند نمىشود و ارتفاع آن در حدود 60 سانتىمتر است . برگهاى آن سبز تيره ، دراز ، باريك و نوك تيز و متناوب و بدون دمبرگ مىباشند . برگهاى پايين ساقه كمى بزرگتر و تقريبا دندانه‌ها آن را به سه قسمت تقسيم مىكنند و نوك تيز است . گلهاى آن سبز مايل به زرد ، به‌صورت خوشه كه از كنار برگها وصل به ساقه ظاهر مىشود . به فارسى ترخون و به عربى طرخون و الحوذان گفته مىشود . گياهى است پايا ، به ارتفاع 30 / 0 تا يك متر و داراى برگهايى ساده به رنگ سبز است . تكثير اين گياه از طريق پيدايش جوانه‌ها در ريزوم گياه ، صورت مىگيرد . قسمت مورد استفاده ترخون ، برگ و سر شاخه‌هاى جوان و برگدار گياه است . تركيبات شيميايى : گياه تازه داراى 1 / 0 تا 4 / 0 درصد اسانس مركّب از 60 تا 70 درصد استراگول Estragol ، 15 تا 20 درصد از ترپن‌ها و غيره است . به‌علاوه مقدار كمى تانن نيز در گياه وجود دارد . داراى يك ماده تلخ و اسانس روغنى فرّار است . اسانس روغنى آن شامل : متيل‌چاويكول و مقدارى « پىمتوكسى سيناميك الدئيد » است . خواص درمانى : اشتهاآور ، مقوّى معده ، مدر ، ضد اسكوربوت و به‌طور خفيف ضد كرم و قاعده‌آور است . در طبّ عوام از آن براى رفع درد مفاصل استفاده به عمل مىآورند . ترخون معمولًا به‌صورت خام در سالاد مصرف مىشود . به‌علاوه براى معطّر ساختن اغذيه ،